/Słownik inwestora
Słownik inwestora

Słownik inwestora

Akcje – są papierami wartościowymi, a dokładnie jednym z ich rodzajów, którego posiadaczem nazywamy akcjonariuszem. Papier ten łączy w sobie prawa o charakterze majątkowym i niemajątkowym, które wynikają w uczestnictwie w spółce komandytowo-akcyjnej lub spółce akcyjnej. Każdy akcjonariusz posiada prawa i obowiązki wynikające z posiadania udziałów w spółce. Trzeba pamiętać iż posiadając akcje, wolno nimi handlować, a właściciel ich posiada prawo do wypracowanego zysku, który jest wypłacany w formie dywidendy.

Wyróżniamy kilka rodzajów akcji: imienne, nieme, na okaziciela, aportowe, gotówkowe, uprzywilejowane. Czym one się różnią od siebie ?

Akcje imienne – przysługują tylko i wyłącznie osobie wskazanej na dokumencie akcji.

Akcje nieme – oznaczają, iż posiadacz niema prawa głosu, w zamian za co otrzymuje przywileje do wysokości dywidend oraz prawo pierwszeństwa wypłaty dywidendy.

Akcje na okaziciela – uprawniają do wykonywania praw przysługującym danej akcji każdemu kto taką akcje posiada.

Akcje aportowe – są to akcje które otrzymanie nie jest pokryte wkładem pieniężnym a np. świadczeniem pracy

Akcje uprzywilejowane – powodują, iż akcjonariusz które ja posiada, warz z nimi otrzymuje specjalne przywileje. Do przywilejów jakie może posiadać akcja zalicza się prawo do podziału majątku w przypadku likwidacji majątku, uprzywilejowanie w przypadku wypłacanie dywidendy, większą liczbę głosów na walnym zgromadzeniu oraz także może dotyczyć konkretnej rzeczy np. sprawowanie kontroli. Nie muszą być przyznawane wszystkie przywileje.

Akcje gotówkowe – są akcjami, które otrzymuje się po przez wpłacenie kapitału na rzecz spółki przed jej rejestracją.

Akcje uprzywilejowane – są niczym innym, niż akcjami imiennymi dającymi swoim właścicielom dodatkowe przywileje. Do przywilejów jakie może posiadać akcja zalicza się prawo do podziału majątku w przypadku likwidacji majątku, uprzywilejowanie w przypadku wypłacanie dywidendy, większą liczbę głosów na walnym zgromadzeniu oraz także może dotyczyć konkretnej rzeczy np. sprawowanie kontroli. Nie muszą być przyznawane wszystkie przywileje, mogą być ona wybrane.

Trzeba także pamiętać że akcje takie, nie są dostępne w publicznym obrocie na giełdzie papierów wartościowych. Jeżeli ktoś zdecyduje się sprzedać takie akcje na GPW tracą one swoje przywileje, przez co stają się one akcjami zwykłymi.

Blue chip – jest to określenie dużej spółki giełdowej, cieszącej się zaufaniem inwestorów i mającej dobrą sytuację finansową oraz dużą kapitalizacje i płynność finansowa. W Polsce mianem blue chips można określić spółki wchodzące w skład indeksu giełdowego WIG20. Wielu doradców jak i poradników inwestowania radzi początkującym inwestorem zaczęcia swojej przygody z inwestowaniem właśnie od tych spółek, ponieważ kurs ich akcji podlega zazwyczaj mniejszym wahaniom niż kurs mniejszych firm, a inwestycja w nie często obarczona jest niskim ryzykiem, ale także (przeważnie), wiąże się z niską stopą zwrotu
Na naszym rodzimym rynku blue chipami nazywamy takie spółki jak Asseco Poland, Bank Handlowy, Bank Pekao, LW Bogdanka, BRE Bank, Jastrzębska Spółka Węglowa, Getin Holding, Global Trade Centre, Grupa LOTOS, Kernel Holding, KGHM Polska Miedź, PBG, Polska Grupa Energetyczna, PKN Orlen, PKO Bank Polski, Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo (PGNiG), PZU SA, Tauron, Telekomunikacja Polska, TVN)

Dywidenda –  jest niczym innym jak wypłacanym wypracowanym przez spółkę kapitałową zyskiem netto na jednego akcjonariusza w spółce akcyjnej lub na jednego wspólnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, którą można wypłacić raz w roku w przypadku gdy spółka wypracowała zysk a większość wspólników się na to zgadza. Aby wypłacić dywidendę, należy spełniać kilka wymogów, mianowicie: zakończyć rok obrotowy i sporządzić sprawozdanie finansowe, które musi zostać zatwierdzone przez walne zgromadzenie, które podejmie decyzje o wypłacie zysków.

W przypadku spółek akcyjnych notowanych na giełdzie , wartość przypadająca na jedna akcje zostaje obniżona o wartość wypłaconej dywidendy.

Insider trading – jest wykorzystywaniem informacji nieudostępnionej publicznie, dzięki której dokonuj się korzystnych transakcji. Dokonywanie transakcji w oparciu a takie informacje jest przestępstwem.
Najcenniejszymi informacjami są korekty prognoz finansowych, podpisanie umowy mającej duże znaczenie dla spółki, planowane fuzje lub przejęcia, pozyskanie nowego intratnego kontraktu, a także fiasko ważnych negocjacji czy porażka projektu.
Jedynym krajem w UE, w którym to insider trading i manipulacje na rynku nią są karane jest Bułgaria

Komisja Nadzoru Finansowego – w skrócie KNF jest centralnym organem administracji państwowej Polsce, który został powołany na mocy ustawy z dnia 21 lipca 2006 o nadzorze nad rynkiem finansowym do sprawowania nadzoru nad rynkiem finansowym a Nadzór nad jego działalnością pełni Prezes Rady Ministrów, który też powołuje Przewodniczącego Komisji, a na jego wniosek także jego zastępców .

W skład Komisji wchodzą: przewodniczący, dwóch zastępców przewodniczącego i czterech członków.

W skład członków komisji wchodzą:

– Minister właściwy do spraw instytucji finansowych albo jego przedstawiciel

– Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego albo jego przedstawiciel

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego albo jego przedstawiciel

– Prezes Narodowego Banku Polskiego albo delegowany przez niego Wiceprezes Narodowego Banku Polskiego

– Przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

New Connect – jest rynkiem akcji utworzonym 30 sierpnia 2007 roku przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Jest doskonałym początkiem dla poczatkujących jak i małych oraz średnich firm, które potrzebują dodatkowej gotówki na swój rozwój ponieważ na rynku tym ciążą mniejsze obowiązki informacyjne oraz wymogi formalne. New Connect charakteryzuje się też tym, iż inwestycje na nim wiążą się z większym zyskiem inwestycyjnym, ale także z większą stopą zwrotu dzięki szansy na duży rozwój przez małe rozwijające się firmy, które często są w swoim 1 cyklu rozwoju. Na początku 2015 roku na rynku New Connect było notowanych ponad 420 spółek. Występują tutaj 2 indeksy : NCIndex oraz NC Life Science.

NFI  – czyli Narodowy Fundusz Inwestycyjny jest spółką akcyjną Skarbu Państwa, który stanowi element programu prywatnej prywatyzacji. Skarb państwa wniósł do nich akcje sprywatyzowanych byłych przedsiębiorstw państwowych. Obecnie na rynku istnieje 14 Narodowych Funduszy Inwestycyjnych.

Warranty – są niczym innym jak jednym z rodzi instrumentów finansowych, który uprawnia jego posiadacza do zakupu określonego papieru wartościowego po ustalonej cenie w ściśle określonym momencie w przyszłości. Na rynku kapitałowym pojawiły się pod koniec lat 80-tych. Trzeba pamiętać iż papier ten posiada emitenta ,który udostępnia go bezwarunkowo i nieodwołalnie zobowiązując się do wypłacenia uprawnionym osobom kwoty rozliczenia oraz w ich przypadku nie występuje depozyt zabezpieczający a nabywać nie ma obowiązku a jedynie prawo do realizacji warunków kontraktu. Aby handlować nimi wystarczy zwykłe konto maklerskie, a niektóre domy maklerskie oferują handel nimi w ramach konta IKE.

Dzielimy je ze względu podmiot emitujący na:
– warranty subskrypcyjne
– warranty opcyjne

Natomiast ze względu wykonanie przez posiadacza warrantu dzielimy go na:
– warrant europejski – może być wykonany jedynie we wcześniej określonym przez emitenta dniu określonym jako dzień wygaśniecie
– warrant amerykański – w porównaniu do warrantu europejskiego może być
wykonany w dowolnym, wybranym przez inwestora dniu, aż do dnia jego wygaśnięcia.

 

Warranty opcyjne – są jednym z rodzaju warrantów w podziale ze względu na podmiot emitujący
Oznaczają one, iż warrant oznaczony jako opcyjny jest emitowany przez banki i inne instytucje finansowe, np. domy maklerskie – na akcje innych spółek znajdujące się już w obrocie publicznym. Upraszczając definicje, jest to prawo poboru akcji w przyszłości na inne akcje niż emitenta.

Warto pamiętać, iż warranty ze względu na podmiot emitujący dzielimy także na warranty subskrypcyjne.

Warranty subskrypcyjne – są jednym z rodzaju warrantów ze względu na podmiot emitujący. Oznaczają one, iż warrant oznaczony jako subskrypcyjny jest emitowany przez spółki akcyjne wyłącznie na własne akcje przyszłej emisji. Upraszczając definicje jest to pozakodeksowe prawo poboru akcji wyemitowanej w przyszłości.

Warto pamiętać, iż warranty ze względu na podmiot emitujący dzielimy także na warranty opcyjne.

WIG – oznacza Warszawski Indeks Giełdowy w skład którego wchodzą wszystkie spółki notowane na rynku podstawowym na giełdzie papierów wartościowych, a notowania spółek znajdujących się w tym indeksie odbywają się codziennie od poniedziałku do piątku w godzinach 9-16.30. Indeks pierwsze swoje notowanie miał 16 kwietnia 1991 roku natomiast pierwsza wartość wynosiła 1000pkt.

WIG 20 – jest głównym indeksem warszawskiej giełdy oznaczającym nic innego jak Warszawski Indeks Giełdowy, w którego skład wchodzi 20 największych spółek wg. kapitalizacji giełdowej. Warto pamiętać, iż w tym indeksie nie może być notowanych więcej niż 5 spółek z jednego sektora, oraz w skład niego nie mogą wchodzić fundusze inwestycyjne. WIG 20 będzie istniał do końca 2015 roku po czym zostanie całkowicie zastąpiony WIG 30 który pierwsze swoje notowanie miał 23 września 2013.
W skład indeksu WIG 20 wchodzą takie spółki jak: Asseco Poland, Bank Handlowy, Bank Pekao, LW Bogdanka, BRE Bank, Jastrzębska Spółka Węglowa, Getin Holding, Global Trade Centre, Grupa LOTOS, Kernel Holding, KGHM Polska Miedź, PBG, Polska Grupa Energetyczna, PKN Orlen, PKO Bank Polski, Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo (PGNiG), PZU SA, Tauron, Telekomunikacja Polska, TVN.